5 nguyên tắc cân bằng bố cục cùng 6 nguyên tắc bố cục thiết kế nội thất Desiner cần nắm

Trước hết, bạn cần biết, những yêu tố thẩm mỹ của một tác phẩm nghệ thuật thị giác (tác phẩm thiết kế) bao gồm: Thiết kế bố cục – Nhịp điệu – Hòa sắc. Trong đó, bố cục được xem như là “phương tiện trí tuệ” của Designer vì vậy nếu muốn trở thành Designer bạn không thể bỏ qua những kiến thức về bố cục thị giác.

Bạn có biết?

Thiết kế bố cục là tính toán cân bằng thị giác, nói đúng hơn, mọi nhà thiết kế đều phải cân chỉnh cho tác phẩm của mình đạt đến độ hài hòa cao nhất cho mắt nhìn. Bố cục thị giác chỉ cho bạn cách sắp xếp đồ vật, thiết kế đồ vật,… ra sao để phù hợp với không gian và với mắt nhìn của con người. Là một nhà thiết kế bạn không thể tùy tiện thêm một chiếc ghế dài vào một không gian thiết kế nào đó, muốn thêm bất cứ một chi tiết nào, hình dáng ra sao, màu sắc thế nào đều phải có chủ ý và được dựa trên những kiến thức thiết kế cụ thể.

Tất nhiên, không ai ép một nhà thiết kế phải gò bó rập khuôn theo nguyên tắc nào đó, nhưng, vấn đề là, các nguyên tắc sẽ giúp bạn sáng tạo đúng nghĩa và không bị lạc đường trong thiết kế.

Như tôi đã nói ở trên, cân bằng thị giác trong thiết kế cực kỳ quan trọng, vì vậy tôi tập trung giới thiệu 5 nguyên tắc cân bằng bố cục trước, còn các nguyên tắc thiết kế bố cục sẽ được đề cập ở bài viết khác.

Xin lưu ý, bài viết này dựa trên kiến thức từ cuốn sách Bố cục thị giác – Tác giả Nguyễn Hồng Hưng – người thầy đã phát hiện những kiến thức mới trong thiết kế. Nếu bạn chưa biết cuốn sách này, bạn nên xem tại đây:

XEM: TẤT TẦN TẬT VỀ BỐ CỤC THỊ GIÁC TRONG THIẾT KẾ!

5 nguyên tắc cân bằng bố cục trong thiết kế chung

Cân bằng qua tâm trong thiết kế bố cục

Cân bằng qua tâm trong thiết kế bố cục

Là cân bằng tín hiệu thị giác có vị trí đối xứng qua tâm giao diện. Nghĩa là chỉ đối xứng vị trí hình thể của tín hiệu thị giác. Bản thân các tín hiệu thị giác thường rất đa dạng, nên hình thể không giống nhau.

Cân bằng bao tâm

Cân bằng bao tâm trong thiết kế bố cục

Là cân bằng mà khi tia nhìn dịch chuyển qua lại giữa các hình thể tín hiệu thị giác sẽ tạo ra đường vô hình bao quanh tâm giao diện

Cân bằng chính tâm

Cân bằng chính tâm trong thiết kế bố cục

Là các tín hiệu thị giác có vị trí tập trung ở chính tâm giao diện. Là khi tia nhìn chốt chặt hình thể tín hiệu thị giác vào vùng tâm giao diện.

Khi ở tâm giao diện có hình thể tín hiệu thị giác đủ mạnh sẽ trấn giữ, sẽ xuất hiện cân bằng tĩnh toàn bộ giao diện, cho dù có nhiều hình khác chuyển động bao quanh cũng không phá được thế cân bằng chính tâm.

Cân bằng dẫn hướng

Cân bằng dẫn hướng trong thiết kế bố cục

Những tín hiệu thị giác là những hình thể có thể làm cho tia mắt dõi theo đến mức ra khỏi khung tranh hay khung giao diện, như vậy là dẫn hướng mất cân bằng. Sửa chữa bằng một hình thể khác có khả năng dẫn dắt tia nhìn quay trở lại. Như thế là bố cục đã được cân bằng với nguyên lý dẫn hướng.

Cân bằng động thái

Cân bằng động thái trong thiết kế bố cục

Là cân bằng bởi những chuyển động của hình thể, thường là những chuyển động của động tác nhân vật.

Động thái của nhân vật trong tác phẩm không thuần túy chỉ là cân bằng, mà còn là một trong những yếu tố cơ bản tạo nên nội dung bức tranh.

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Mỗi nguyên tắc bố cục thiết kế lại có thể ứng dụng riêng, các nguyên tắc cân bằng cũng vậy, trong khuôn khổ bài viết này, tôi giới thiệu đến bạn một số ứng dụng nguyên tắc trong thiết kế nội thất, đó không chỉ là ứng dụng về cân bằng mà còn có những nguyên tắc cơ bản khác. Ngoài ra, như đã nói, nếu bạn muốn tìm hiểu chi tiết và tham khảo thêm các ứng dụng đủ các lĩnh vực, từ hội họa, nhiếp ảnh, điện ảnh, thiết kế,… bạn có thế đặt mua cuốn sách Bố cục thị giác nhé!

Nguyên tắc cân bằng (Balance)

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Trong thiết kế nội thất quy luật cân bằng là sự đối xứng, cân đối của các yếu tố cấu tạo không gian từ cân bằng trong chiều cao, chiều rộng, bài trí đồ nội thất… (có thể là ở bố cục đồ nội thất, trang trí nghệ thuật trên tường nhà, hay các yếu tố khác cấu thành không gian nội thất). Sự cân bằng trong thiết kế nội thất có 3 loại chính đó là cân bằng đối xứng, cân bằng bất đối xứng và đối xứng tâm.

Cân bằng đối xứng: Khi căn phòng được chia làm hai phần giống nhau.

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Thiết kế này tạo cảm giác gọn gàng, thẩm mỹ. Áp dụng đối xứng nếu yêu thích một không gian có trật tự, dễ phỏng đoán.

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Bạn có thể tạo sự cân bằng trong một căn phòng hoặc toàn bộ ngôi nhà. Hầu hết chúng ta đều yêu thích sự đối xứng, và chúng ta luôn thích dành thời gian trong một không gian đối xứng và trật tự so với một không gian bừa bộn và hỗn loạn. Hơn nữa, nguyên tắc này cũng dễ áp dụng cho nên bạn sẽ gặp nhiều thiết kế đối xứng trong thực tế cuộc sống.

Cân bằng bất đối xứng: khi một bên của căn phòng khác đồ nội thất hoặc kiến trúc nhưng tạo cảm giác có trọng lượng nhìn tương đương, tạo ra một không gian cân bằng nhưng giữa đối tượng này với đối tượng khác. Cân bằng bất đối xứng mang thêm sự cuốn hút thú vị cho không gian nội thất.

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Đối xứng xuyên tâm: là thiết kế có một điểm làm trung tâm từ đó tỏa ra theo hình xoắn ốc. Đối xứng xuyên tâm thường dùng để thiết kế cầu thang trong những căn phòng lớn, trần cao…cũng có thể tạo bằng những tấm thảm tròn, ghế sofa cong, những đồ vật nội thất có đường cong.

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Nguyên tắc nhấn mạnh (Emphasis)

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Mỗi căn phòng nên có một hoặc một vài điểm nhấn. Điểm nhấn là nơi thu hút thị giác của căn phòng, tất cả các thiết kế nội thất khác (màu sắc, kết cấu, kích thước và vị trí của đồ vật) đều hướng thị giác đến điểm đó.

Khi bước vào một căn phòng, đôi mắt của bạn có thể nghỉ ngơi mà không phải chịu những yêu cầu cạnh tranh về sự chú ý trực quan có xu hướng tập trung vào một điểm đặc biệt trong căn phòng đó. Và, tiêu điểm thu hút là một nghệ thuật gọi là ” Nhấn mạnh “. Trong các tòa nhà hiện đại, kiến ​​trúc sư và nội thất được sử dụng phổ biến để có được hiệu ứng tuyệt đẹp cho nơi đó.
Trong mỗi ngôi nhà, chúng ta có thể trang trí căn phòng của mình theo nguyên tắc thiết kế này. Nó có thể là một bức tranh lớn, lò sưởi, thảm lớn, màu tường đơn với sơn trang trí, tấm ốp tường, đồ nội thất lớn, …

Nhấn mạnh là cách để gây ấn tượng tốt về căn phòng của bạn. Một số cách giúp bạn tạo ra sự nhấn mạnh như:

Nhấn mạnh bằng cách tương phản:

Bằng cách này, chúng ta có thể làm sáng bức tường bằng cách tương phản hoặc đặt một bức tranh tương phản lớn, phụ kiện ánh sáng. Phương pháp này thường được sử dụng bởi các nhà thiết kế và nó là một phương pháp nhấn mạnh đơn giản.

Nhấn mạnh bằng cách ly:

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Cô lập một đồ nội thất khổng lồ (ghế sofa, ghế,) hoặc lò sưởi, vật dụng giải trí. Một mặt hàng đứng ngoài môi trường xung quanh nó sẽ được chú ý hơn.

Nhấn mạnh theo vị trí:

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Khi một đối tượng được đặt ở trung tâm sẽ được coi là một tiêu điểm. Ví dụ, nếu bạn đặt một tác phẩm / bức chân dung lớn trong phòng khách của bạn, nó sẽ tạo ra sự chú ý rõ ràng.

Nguyên tắc tương phản (Contrast)

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Thiết kế tương phản sẽ tạo điểm nhấn cho căn phòng, không làm thiết kế nội thất căn phòng nhìn quá đồng đều.

Phối hợp hình dạng và màu sắc của thiết kế nội thất tạo nên hình ảnh đa dạng hơn. Trong thiết kế tối giản kiểu Bắc Âu, thiết kế tương phản được sử dụng để tránh làm căn phòng trông hoàn toàn bằng phẳng.

Không gian tích cực và tiêu cực: Không gian tích cực được đặc trưng bởi màu sắc, đồ nội thất, ảnh nghệ thuật, thảm, sàn…

Không gian tiêu cực đặc trưng bởi mặt phẳng, không gian màu trắng, … để hướng tới điểm nhấn. Mặt khác, không gian tiêu cực có cảm giác lạnh lẽo nhưng ngọn gàng, dễ dàng tạo điểm nhấn cho thiết kế nội thất.

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Nguyên tắc tương phản giúp tạo ra phong cách riêng cho nhà thiết kế nhưng đồng thời, nó cũng có rủi ro cao. Chỉ cần một yếu tố tương phản không phù hợp, ví dụ đồ nội thất không phù hợp với ánh sáng căn phòng, vật liệu không phù hợp với hình thức đồ nội thất,… thì căn phòng bạn thiết kế rất dễ trở thành thảm họa. Hãy nhớ rằng, điều quan trọng nhất vẫn là toàn bộ thiết kế sẽ tạo ấn tượng khi mà tạo ra được sự hài hòa với toàn bộ ngôi nhà.

 Nhịp điệu (Rhythm)

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Nguyên tắc nhịp điệu trong thiết kế nội thất được sử dụng để giúp mắt chúng ta di chuyển xung quanh một căn phòng một cách có tổ chức và suy nghĩ. Ngoài ra, nó đóng một vai trò lớn trong cách chúng ta cảm nhận không gian, cả về chức năng và liệu nó có vẻ thẩm mỹ hay không.

Có 5 kỹ thuật chính mà bạn có thể sử dụng để khuyến khích dòng chuyển động trong toàn bộ nội thất của bạn. Cụ thể như sau:

Nhịp điệu lặp lại các đối tượng: Các đối tượng lặp lại tạo ra nhịp điệu, có thể lặp lại về màu sắc hoặc các đồ nội thất. Lặp lại một mô hình liên tục trong không gian để tạo cảm giác ổn định.

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Nhịp điệu từ sự liên tục:  Cho phép một yếu tố thiết kế (thường là hình dạng) để di chuyển mắt trong một dòng chảy không bị gián đoạn từ điểm này sang điểm khác. Nhịp điệu tạo ra bằng cách chuyển đổi ổn định, trong thiết kế kiến trúc ví dụ như vòm, gờ phào trong phòng, các giá để đồ…

Nhịp điệu từ sự phân cấp : Sử dụng cảm giác tiến triển từng bước để di chuyển mắt từ đầu này sang đầu kia của không gian. Sự phân cấp ở đây được coi như thay đổi về hình dáng từ lớn sang nhỏ hoặc ngược lại.

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Nhịp điệu từ độ tương phản: Độtương phản được tạo ra  khi một yếu tố thiết kế đối lập trực tiếp với yếu tố khác, khiến mắt di chuyển qua lại giữa chúng

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Nhịp điệu từ sự bức xạ:  Khi một số yếu tố thiết kế kết hợp với nhau để tạo thành một vòng xoay cân bằng xung quanh một đối tượng trung tâm

Nguyên tắc cân xứng và tỷ lệ (hay kích thước và tỷ lệ)

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Luật cân xứng là mối quan hệ giữa hình dạng và kích thước để đạt được sự cân bằng giữa chiều cao, chiều rộng, chiều sâu và không gian xung quanh. Đảm bảo các thiết kế của bạn ở cùng một tỷ lệ.

Ví dụ: một tấm thảm lớn trong phòng khách tương ứng với một bức tường lớn, một căn phòng nhỏ không thể đặt vào một chiếc giường quá to, và ngược lại. Cân xứng và tỷ lệ mang tính tương đối tuy nhiên cần hết sức lưu ý để tránh sự thô kệch lệch lạc trong bài trí nội thất.

Đồng nhất (hay nguyên tắc hài hoà)

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Thiết kế đồng nhất thu hút mọi vật với nhau. Mỗi đồ vật bổ sung cho thiết kế đồng nhất của căn phòng.

Sự đồng nhất hoặc hài hòa tạo nên sự liên kết giữa các yếu tố trong 1 diện mạo. Hài hòa nội thất dựa trên một tập hợp các yếu tố chung (hình dáng, màu sắc, sắp xếp, vật liệu, kiểu dáng …). Nội thất căn phòng có một mạch liên tục, không có gì phá cách hoặc vượt quá tỉ lệ thông thường, mọi thứ trong căn phòng có cùng một tone màu. Đây chính là điều hướng đến khi trang trí nội thất một cách hài hòa.

6 Nguyên tắc bố cục trong thiết kế nội thất desiner cần nắm

Nếu thích phong cách hài hòa bạn có thể thực hành bằng cách chọn trước đối tượng nội thất chính rồi từ đối tượng này chọn lựa đối tượng khác tương đồng về tính chất với nó.

Bạn thấy đó, bố cục thị giác cực kỳ quan trọng trong designer là sự khởi đầu cho những tác phẩm thiết kế.

Nếu là một designer hoặc đang theo con đường trở thành một designer, bạn sẽ luôn phải tìm hiểu về bố cục trong thiết kế.

Bạn cũng cần biết rằng, phần nguyên lý mà chúng tôi đề cập trên chỉ là một phần trong bộ kiến thức về bố cục thị giác trong thiết kế. Còn rất nhiều những khái niệm, kiến thức khác cũng không kém phần quan trọng mà bạn phải tìm hiểu như: nguyên tắc bố cục chia ba, tỷ lệ vàng trong bố cục, bố cục đóng, bố cục mở,… Tất cả nhứng kiến thức đó đã được Thầy Nguyễn Hồng Hưng trình bày trong cuốn Bố cục thị giác. Bạn có thể đặt mua cuốn sách để học tập và tham khảo tại đây!

Không có con đường nào đến thành công mà bằng phẳng cả, con đường Designer sẽ nhiều lúc khiến bạn nản lòng với những khái niệm tưởng chừng như không thể hiểu nổi, nhưng đừng từ bỏ, hãy cố gắng tìm hiểu và tích lũy từng chút một, bắt đầu từ những khái niệm cơ bản nhất bạn nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

X